ماوەی چەند ساڵێکە هەڵەی پزیشکی و پزیشکان بووەتە جێگەی باس و خواسی میدیا وهاووڵاتیان، بێ ئەوەی قسە لەسەر هۆکارەکانی ئەم هەڵانە بکرێت زۆربەی جار دەخرێتە ئەستۆی پزیشک و کارمەندانی تەندروستی.هەڵەی پزیشکی بریتییە لە لادانی لایەنی تەندروستی لەو ئەرکانەی کە پێیان سپێردراوە و جێبەجێ نەکردنیان بە باشی و بەهۆی کەمتەرخەمی ئاشکرا…

چوار ساڵ تێپەڕ بوو بەسەر خۆپیشاندانەکانی ئۆکتۆبەری ساڵی 2019 کە داوای چاکسازی سیاسی وکۆتاییهێنان بەسیستمی گەندەڵی دەکرد، کەچارەکێک لە دانیشتوانی عێراقی خستە لێواری هەژارییەوە، ئەوانەی دەستیان هەبوو لە کۆمەڵکوژییەکە بەئازادی دەسوورێنەوە، داتای قوربانییەکان دیار نەماوە وبریندارەکانیش بە بێدەنگی ئازار دەچێژن، لە کاتێکدا بنەماڵەی قوربانییەکان چاوەڕێی تۆڵەسەندنەوەی خودایین.

زۆربەی ژنانی عێراقی لەمیراتیان لە زەوی وخانووبەرە بێبەش دەکرێن ولەژێر ستەمی نەریتی خێڵەکیدا بێدەنگ دەمێننەوە ولەکاتێکدا زۆربەیان بەشێوەیەکی خۆبەخش پابەندن بەو نادادپەروەرییەوە، بەڵام کەسانێک هەن کە لە ترسی ژیانیان ناچاردەکرێن.

بە هێزی چەک دەست بەسەر ماڵ و کێڵگەکان دەگیرێت وڕێگری لە گەڕانەوەی ئاوارەکان دەکرێت… باخەکانیان دەسووتێنرێت وشوورایەکی خۆڵ درووستکراوە ڕێگری لەهەندێک لە گەڕاوەکان دەکات بگەن بەماڵەکانیان بۆ ئەوەی ژیانی لەدەستچوویان بگەڕێننەوە..

دووکەڵ وگازە ژەهەراوییەکان کە لە دامەزراوە پیشەسازییەکانی (ئەبوسێلە) و(نەهروان)ەوە دێنە دەرەوە بە بەردەوامی ئاسمانی شاری(بەسمایە)یان داپۆشیوە،بەتایبەتی لەشەواندا، بەهۆی چالاکی کارگەکانی درووستکردنی خشت وقیر وفالانکۆت وپاککردنەوە ودووبارە بەکارهێنانەوەی ڕۆن و چەورییەکان،کە دەیان کەس بەبێ مۆڵەت وبەبێ پابەندبوون بە پێوەرە ژینگەییەکانەوە تێدا کاردەکەن، ئەمەش زیانی ژینگەیی وتەندروستی زیاتر بەجێدەهێڵێت.

بەگوێرەی لێدوانەکانی چالاکوانانی ژینگەیی وتوێژەران وپسپۆڕانی تەندروستی، ئەو پیساییانەی کە لەلایەن دامەزراوە پیشەسازییەکانەوە لە ناوچەکەدا کەڵەکەیان کردووە کێشەی ژیان دروست دەکەن بوون بە سەرچاوەی مەترسی بۆهەزاران کەس لە دانیشتوانی ناوچەکە ودەوروبەری، بەپێی لێدوانەکانی چالاکوانانی ژینگەیی وتوێژەران و پسپۆڕانی تەندروستی،هەندێکیان جەختلەوە دەکەنەوە کە خاک و ئاو و هەوا پیس بوون و…

30هه‌زار كه‌س له‌ عێراق كه‌ نه‌خۆشی تالاسیمیایان هه‌یه‌ به‌ هیوای ئه‌نجامدانی چاندنی مۆخی ئێسك و دابینكردنی ده‌رمان و پێداویستیه‌ مۆدێرنه‌كانن له‌گه‌ڵ درووستكردنی تۆمارێكی تایبه‌ن به‌(هیستۆلۆجی) كه‌ هیوای چاكبوونه‌وه‌یان پێده‌به‌خشێت و رزگاریان ده‌كات له‌ گێژاوی چاره‌سه‌ری به‌رده‌وام به‌هۆی كاریگه‌رییه‌ ته‌ندروستی و جه‌سته‌یی و ده‌روونییه‌ سه‌خته‌كه‌یه‌وه‌ و هه‌زاران له‌وانه‌ له‌ مه‌ترسی نه‌شته‌رگه‌ری…

نزیکەی دەیە ونیوێكه‌، دەیان هەزار دانیشتووی دەربەندیخان کە بەدەریاچە و بەنداوەکەی ناسراوە کە لە ساڵی 1962 دا درووستکراوە، بەدەست کێشەی پیسبوونی ئاوەوە دەناڵێنن، سەرچاوە فەرمییەکان وتوێژینەوە زانستییەکان پشتڕاستی دەکەنەوە کە ئەو ئاوە گونجاو نییە بۆ بەکارهێنان وهەڕەشە لە تەندروستی مرۆڤ دەکات، لە کاتێکدا دەیان بەڵێنی حکومەت بۆ دۆزینەوەی چارەسەر بوون…